Fotowoltaika off-grid czy on-grid? Co się bardziej opłaca?

5.02.2020

Off-grid czy on-grid? Co jest bardziej opłacalne? Przeczytaj nasz krótki poradnik, z którego dowiesz się o tym, jakie są zalety systemu on-grid i off-grid oraz regulacje prawne związane z magazynowaniem energii.

Inwestycja w fotowoltaikę na dachu czy montaż paneli na gruncie związany jest z produkcją nadwyżek energii w sezonie letnim, którą trzeba magazynować. Miejscem, w którym możemy przechowywać wyprodukowaną energię, a następnie ją odbierać, jest sieć zakładu energetycznego (tzw. magazyn on-grid). Magazynowanie w systemie zamkniętym off-grid z uwagi na zbyt małe zainteresowanie i system rozliczeń w Polsce nie należy do popularnych. Typowa instalacja off-grid oprócz modułów fotowoltaicznych, okablowania i inwertera, posiada własny akumulator, w którym magazynuje energię.

Korzystne warunki do inwestycji w fotowoltaikę

Najbardziej popularne instalacje OZE w Polsce montowane są w systemie on-grid, czyli podłączonym do sieci energetycznej. W ostatnich miesiącach Polacy coraz chętniej inwestują w panele fotowoltaiczne na gruncie i dachu. To także skutki programu “Mój prąd” i nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii (Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw). Rządowy program priorytetowy “Mój prąd” zapewnia dofinansowanie dla gospodarstw domowych w wysokości 5 tys. złotych w przypadku nabycia instalacji. Nowelizacja natomiast ujednoliciła podatek na różne rodzaje instalacji. Teraz bez względu na to, czy panele fotowoltaiczne zostaną położone na dachu czy zamontowane na gruncie, właściciel instalacji zapłaci 8% VAT. Nowelizacja dotyczy właścicieli domów do 300 m2.

Polskie prawo, a instalacje on-grid

Na mocy ustawy prosumenci mają gwarancję przechowywania nadwyżek energii w zakładzie energetycznym oraz czas na ich odbiór wynoszący 365 dni. Prosumentami mogą być już nie tylko właściciele gospodarstw domowych, ale również małe i średnie przedsiębiorstwa. Rozliczenie energii odbywa się na zasadzie tzw. net meteringu. Produkowana ze słońca energia zużywana jest w czasie rzeczywistym na pracę bieżących urządzeń. Nadwyżki wysokości 70 lub 80% – co zależne jest od wielkości instalacji – przechowuje się w sieci. W przypadku właściciela instalacji do 50 kWp, ale nie mniejszej niż 10 kWp, nadwyżka, jaką może odebrać, równa jest 70%. Posiadacz mniejszej instalacji, czyli poniżej 10 kWp, odbierze 80% swojej nadwyżki z zakładu.

Więcej informacji na temat funkcjonowaniu systemu opustowego znajdziesz w naszym poprzednim artykule.

Systemy on-grid i off-grid – porównanie

System on-grid wybierany jest w przypadku domów podłączonych do sieci energetycznej. Konstrukcja on-grid jest prostsza w budowie niż off-grid. Składa się między innymi z modułów fotowoltaicznych, falownika oraz zapewnionego przez zakład energetyczny dwukierunkowego licznika. Moduły generują energię elektryczną, inwerter zmienia prąd stały na prąd zmienny o napięciu około 230 V, licznik dwukierunkowy zlicza przekazaną i odebraną z zakładu energetycznego nadwyżkę prądu. W ten sposób, dzięki instalacji fotowoltaicznej, w systemie on-grid można zużywać energię elektryczną na bieżąco, a wytworzona przez krzemowe ogniwa nadwyżka przechowywana jest w sieci.

Elektrownia słoneczna w systemie off-gridowym opiera się na akumulatorze, którego zadaniem jest przechowywanie nadmiaru wyprodukowanej energii elektrycznej w magazynie znajdującym się w pobliżu instalacji. W przypadku takiego rozwiązania nie ma połączenia naszej instalacji z siecią elektroenergetyczną, więc nie działa system opustowy oraz nie ma potrzeby na wymianę licznika na dwukierunkowy. Instalacja fotowoltaiczna off-grid ma pewne zalety. Warto wspomnieć przede wszystkim o większej niezależności energetycznej. W przypadku przerw w dostawie prądu instalacja nie zostanie odcięta i będzie pracowała na bieżąco. Zaletą systemu off-grid jest więc wykorzystywanie energii z akumulatora, niezależnie od działania sieci elektroenergetycznej, co sprawia, że podłączone urządzenia stale pracują mimo blackoutu, dzięki zmagazynowanej energii.

Właściciel nie będzie więc musiał przejmować się brakiem prądu. Taki rodzaj instalacji ma jednak także wiele wad. Koszty własnych magazynów energii są niestety ogromne, oprócz zakupu akumulatora łączą się z jego konserwacją i wymianą po pewnym czasie. To sprawia, że fotowoltaika off-grid obecnie nie jest tak opłacalna, jak system on-grid. Właściciele instalacji off-grid nie mogą odsprzedawać energii czy przekazywać nadwyżek do zakładu energetycznego. W przypadku źle dobranej wielkości instalacji bądź zmieniających się potrzeb energetycznych, czas zwrotu inwestycji może się znacznie wydłużyć.

Co się bardziej opłaca?

Biorąc pod uwagę wszystkie aspekty, a przede wszystkim system rozliczeń, w Polsce bardziej opłacalny jest system on-grid. Właściciele instalacji fotowoltaicznych on-grid mają możliwość skorzystania z opustów i magazynowania nadwyżek energii w zakładzie energetycznym. Co więcej, jest to system dużo bardziej bezpieczny, w razie awarii sieci lub klęski żywiołowej, instalacja zostaje odcięta, a więc nie dojdzie do porażenia.